Zabytkowy Kazimierz
Jest to dawna dzielnica krakowskich Żydów, gdzie znajdują się rozmaite placówki związane z kulturą żydowską, m.in. synagogi, Muzeum Historii Żydów i szereg innych, aż po kawiarenki i restauracje o tradycyjnym żydowskim menu.
Miasto Kazimierz zostało założone przez Kazimierza Wielkiego w 1335 roku nieopodal granic Krakowa. W 1494 r. król Jan Olbracht zaczął wysiedlać z Krakowa lokalnych Żydów. Wielu z nich osiedliło się na Kazimierzu, do którego również napływali prześladowani Żydzi z całej Europy. W następnym wieku Kazimierz rozwinął się do tego stopnia iż społeczność żydowska stała się jedną z najzamożniejszych w Europie. Na początku XVII wieku Kazimierz posiadał już nawet własne mury obronne z bramami, ratusz oraz rynek. W 1800 roku miasto zostało przyłączone do Krakowa.
Przed wybuchem II wojny światowej w Krakowie mieszkało ponad 64 tysiące Żydów, tj. ok. 25 % ogółu jego ludności. Do 1939 r. Żydzi stworzyli w mieście dobrze rozwiniętą infrastrukturę społeczną, służącą realizacji interesów. Powstawała ona głównie na Kazimierzu, który do końca okresu międzywojennego pozostał wybitnie żydowską dzielnicą Krakowa i naturalną bazą społeczną większości żydowskich organizacji i instytucji. Działały tam partie polityczne, reprezentujące ludność żydowską w polskim parlamencie, organizacje oświatowe, charytatywne, kulturalne, artystyczne i sportowe. Powstało sześć dużych synagog ortodoksyjnych: Stara, Remuh, Wysoka, Izaaka, Poppera i Kupa.
Po niemieckim ataku na Polskę w 1939 r. wielu Żydów zamieszkujących Kazimierz zostało przesiedlonych w inne rejony kraju. W 1941 r. w krakowskiej dzielnicy Podgórze naziści utworzyli getto dla pozostałych w Kazimierzu 20 tys. Żydów. Stąd wysyłani byli do obozu zagłady w Oświęcimiu. Jedynie około 2 tys. Żydów z Kazimierza przeżyło okupację. Niektórzy ocaleli od śmierci z rąk hitlerowców dzięki pomocy niemieckiego przedsiębiorcy, Oscara Schindlera, który przyjął ich do pracy w swojej fabryce. Po wojnie jednak Kazimierz popadał w ruinę - nie miał kto i po co wracać do zniszczonej dzielnicy.
Próby ożywienia dzielnicy rozpoczęto w latach 60 - tych ubiegłego wieku odnawiając kamienice i tworząc mieszkania dla twórców kultury. Odrestaurowano ratusz, w którym mieści się Muzeum Etnograficzne, założono również Dom Kultury, który stał się centrum odnowy dzielnicy. Obecnie powiększa się liczba odnawianych kamienic i świątyń, z których wiele poświęca się na muzea związane z kulturą żydowską (np. Synagoga Stara przy ul. Szerokiej 24, lub Synagoga Wysoka przy ul. Józefa 38, w której planuje się otworzyć wystawę poświęconą historii Żydów w Krakowie).